Tüp Bebekteki Yenilikler Hakkında Herşey

Tüp Bebekteki Yenilikler Hakkında Herşey


Tüp bebek artık dünyanın her yerinde ve ülkemizde de sadece büyük şehirlerde değil Anadolu'nun da pek çok kentinde uygulanır hale geldi. Vatandaşın konu hakkında bilinçlenmesi ve kısırlığa yönelik diğer tedavi yöntemlerinin göreceli olarak daha az başarılı veya başarısız olması tüp bebeğin daha yaygın olarak tercih edilmesinin nedenlerinin başında gelmektedir. Gerçekten de erkeğe ve tüp tıkanıklarına bağlı en fazla görülen kısırlık nedenlerinin etkin ve kanıta dayalı tedavilerinin olmayışı tüp bebek uygulamalarının sayısını her geçen gün artırmaktadır.

Başarılı bir tüp bebek tedavisinin gerekleri nelerdir?

Başarılı merkezler çiftin kişisel gereksinimlerini ve psikolojisini de göz önüne alarak en uygun ve etkin tedaviyi en yüksek gebelik oranı ve en düşük komplikasyon ile uygulayan merkezlerdir.  çift için en uygun tedavinin planlanması ve başarısızlığa neden olabilecek faktörlerin ortaya çıkarılıp giderilmesi çok önemlidir.  Bu nedenle çiftin detaylı olarak değerlendirilmesinin önemi büyüktür.  Psikoloji tedavinin başarısında çok önemlidir.  Bu nedenle tedaviden önce, tedavi sürecinde ve tedavinin bitiminde sürekli psikolojik destek sağlanmaktadır.   Başarılı bir merkez en az sayıda embryo transferi ile en yüksek gebelik oranı sunabilen ve başarılı bir dondurma programına sahip olan merkezdir.   Genç kadınlarda 2, 35 yaşından sonra ise en fazla 3 embryo transferi yapılmaktadır.  Bu sayıda transfer ile yüksek gebelik oranları elde edilmektedir.

Donmuş embryolar ile gebelikler

Embryo dondurulmasının başarılı bir şekilde uygulandığı merkezlerde toplam gebelik oranı adı verilen bir tedavi ile çok sayıda embryo transferi yapmak mümkün olmakta ve hem başarı yükselmekte hem de başarıya giden yol çok daha ucuzlamaktadır.  Çiftlere az sayıda embryo transfer edildiği için ikizden fazla çoğul gebeliklerin sayısında azalma olmuş ve daha fazla embryo dondurulmaya başlanmıştır.    Vitrifikasyon adı verilen özel bir embryo dondurma programı ile donmuş embryolar ile gebelik oranları taze embryolar ile eşdeğer hale gelmiştir.

Donmuş yumurtalar-ileri yaşlarda doğurganlığını korumak isteyen kadınlar için bir mucizemi?  Kanser tedavisi sonrasında hala doğurgan kalmak isteyen kadınlar da bundan yararlanabilirmi?

Yumurta dondurulması ile yoğun çalışmalar Amerika'da ve İtalya'da birer merkez ile ortaklaşa yürütülmektedir.  Yeni yumurta dondurma yöntemleri ile taze yumurtalar ile eşdeğer döllenme oranları sağlanmıştır.  Bu teknikten özellikle üreme potansiyeli azalmaya başlayan henüz evlenmemiş kadınlar ve kanser tedavisi (kemoterapi ve radyoterapi) nedeni ile doğurganlığını kaybetme riski ile karşı karşıya kalan kadınlar yararlanabileceklerdir.

Erken yaşta veya doğal yaşında menopoza girmiş olan kadınlar anne olabilirmi?

Erken ve normal yaşta menopoza girmiş olan kadınlar veya tekrarlayan tüp bebek uygulamalarında kötü kaliteli embryo gelişimi nedeni ile gebe kalamayan kadınlarda bugün için elimizdeki yegâne tedavi seçeneği yumurta bağışıdır.  Medyada 50 yaşında ikiz doğurdu, 60 yaşında gebe kaldı gibi haberlere kaynak oluşturan kadınlar bu yöntem ile gebe kalmışlardır.  Pratik olarak 45 yaşından sonra bir kadının kendi yumurtları ile gebe kalabilme şansı mucizelere bağlıdır.

Yumurta bağışında genç bir kadından (verici) alınan yumurtalar alıcının eşinin spermleri ile döllendikten sonra rahme (alıcıya) nakledilerek gebelik sağlanır.  Yumurtalar başka bir kadından alındığından tamamen vericinin genetik yapısını taşır.  Alıcı ise eşi ve vericinin genetik yapılarından oluşan çocuğu taşır ve doğurur.  Yumurta bağışı ile gebe kalan ve doğuran kadınların bebeklerine olan sevgi ve ilgilerinde kendi genetik yapılarına sahip olan bebekleri doğuran kadınlar ile kıyaslandığında herhangi bir fark görülmemiştir.  Bu nedenlerden dolayı yumurta bağışı ile üreme dünyada en sık başvurulan 3. kişi ile üreme (third party reproduction) yöntemlerinden biridir.  Yumurta bağışı ülkemizde yasalar ile kısıtlanmış olup ancak yurt dışındaki tüp bebek merkezlerinde uygulanma olasılığı vardır.

Menopoza girmiş ve ileri yaşlardaki kadınlarda ise yumurta bağışı öncesinde kişinin gebeliği sağlıklı bir şekilde taşıyabileceğinin gösterilmesi için kalp, böbrekler, karaciğer ve diğer organ sistemlerinin dikkatli bir şekilde incelenmesi gerekir.  Gebeliğin kadın sağlığını tehlikeye atabileceği durumlarda yumurta bağışı yapılması önerilmez.  Biz 50 yaşını geçmiş olan kadınlarda yumurta bağışı yapılmasını doğru bulmuyoruz.


Kişiye özel tüp bebek tedavisi nedir-her başarısız çift için aynı reçete geçerlimi?

Tüp Bebek tedavisi herkes için genelleştirilemez ve bu şekilde uygulandığında da başarılı sonuç vermez.  önemli olan zor çiftlerde başarı sağlanmasıdır.  Tedavinin şeklinin zaten belli olduğu genç ve daha önce başarısız denemeleri olmayan kadınlarda tüp bebek uygulamaları genelde yüksek gebelik oranları ile seyretmektedir.  Ancak toplum içinde çocuk sahibi olmayı isteme yaşı kadınların iş hayatında giderek daha fazla yer almaları ve kariyer öncelikleri nedeni ile ileri yaşlara kaymaktadır.  Kadının yaşının 35'i geçtiği çiftlerde başarı oranları daha düşüktür.  özellikle tekrarlayan tüp bebek uygulamalarına rağmen gebe kalamayan çiftler doktorlardan değişik ve daha önce uygulanamamış tedavilerin beklentisi içinde olmaktadır.  Maalesef önerilen pek çok tedavi etkinliği kanıtlanmamış veya tıp dilinde ampirik yani ya tutarsa şeklindeki uygulamalardır. Herhangi bir tedavinin etkinliğinin kanıtlanmış olabilmesi için rasgele seçilmiş çiftler üzerinde uygulanması ve aynı şeklide seçilen ve önerilen tedaviyi görmeyen çiftlerle karşılaştırılması gerekir.  Bu şekilde yapılmış çalışmalar çok azdır veya hiç yoktur.  Bu çiftlere yönelik Amerikan Hastanesinde özel bir birim kurulmuş olup çiftler detaylı bir şekilde değerlendirilmekte ve başarısızlığa yol açmış veya açabilecek nedenler ortaya çıkartıldıktan ve tedavi edildikten sonra tedavi başlatılmaktadır.  Medyada yer alan yapay rahim, embryo yapıştırıcısı, sperm mıknatısı, lazer uygulamaları, bağışıklık sistemi tedavileri, HLA, ve ilaçsız tüp bebek gibi pek çok yöntem ancak gerektiğinde ve çiftlere özelleştirildiğinde değer kazanabilmektedir.  Diğer vurgulanması gereken çok önemli bir noktada ülkemizde hasta çekmek amacı ile her geçen gün yeni ve herkesin ilacı olabilecek tedavilerin ortaya atılıyor olmasıdır.  Bu tedavilerin önemli bir kısmının kanıtlanmış herhangi bir etkinliği yoktur ve ya tutarsa şeklinde uygulanan tedavilerdir.

Özel birimlerde çiftlerin detaylı muayenesinin yanı sıra genetik, hormonal, immunolojik ve endoskopik incelemeleri yapılmaktadır.  Bu taramaların ardından çifte özelleştirilmiş tüp bebek tedavisi başlanmaktadır.  Tüp Bebek uygulamalarında dünyada yer bulmuş ve bilimsel anlamda etkinliği kanıtlanmış olan tüm tedaviler merkezimizde uygulanmaktadır.

Tüp bebek ve genetik evliliği çiftlere ne yenilikler vaat ediyor?

Tek gen hastalıkları (Akdeniz Anemisi, Kistik Fibrosis, Orak Hücreli Anemi, Spinal Muskuler Distrofi, Myotonik Distrofi, Retinitis Pigmentosa, Frajil X Sendromu, Canavan Hastalığı vb) nedeni ile daha önce etkilenmiş çocukları olan çiftlere PGT ile etkilenmemiş kardeş doğumu sağlanmaktadır.  Bu uygulamaların HLA doku tiplemesi ile beraber yapılşması sonucunda doku uyumu olan kardeş doğumu ve bu kardeşten kök hücre nakli yapılabilmektedir.

39 yaşın üzerindeki kadınlarda yapılan preimplantasyon genetik tarama ile anormal embryolar ayıklanabilmekte ve bu şekilde normal embryoların transferi ile daha yüksek gebelik ve daha düşük erken düşük oranları elde edilmektedir.

Tekrarlayan düşükleri olan kadınlarda ve daha önce başarısız tüp bebek denemesi olanlarda genetik tarama ile sağlıklı embryoların seçimi sonucunda düşük oranları azaltılmakta ve başarı artırılmaktadır.

Azospermik erkeklerde testislere kök hücre nakli mümkünmü?

Azospermi yani menide sperm olmaması durumunda bugünün teknolojisi TESE adı verilen bir cerrahi yöntem ile testislerden sperm bulunduğu takdirde mikroenjeksiyon işlemi ile gebelik olasılığı tanımaktadır.  Bir tür tüp bebek uygulaması olan bu işlem maalesef cerrahi olarak testis içinde sperm bulunmayan olgular için herhangi bir çözüm getirmemektedir.  Bu çiftlere bugün için önerilen beklemek ve teknolojinin gelişmesi ile yarın neler olacağını görmektir.  Son zamanlarda çok fazla gündemde olan kök hücre tedavisi bu çiftler için çözüm olabilirmi?
TESE işleminde de sperm bulunmayan azospermik erkeklerde ise kök hücreler dahi kaybolmuş olduğundan bu teknik en azından kendi kök hücrelerinin nakli bugün için mümkün değildir.  Ancak vericiden alınan kök hücrelerin testis içine nakli belki gelecekte mümkün olacaktır.  Beklenen teknolojik gelişmelerden biri de embryonik kök hücrelerden gamet yani döl hücresi yapımıdır (stem cell derived gametes).  Burada klonlama gibi tekniklerin gereksinimi uygulamayı zorlaştırmakta ve etik tartışmalara yol açmaktadır.   Şu anda elimizdeki tek alternatif beklemek ve teknolojinin hizmetimize yarın neler sunacağını görmektir.